Tại sao Bitcoin được ví như vàng kỹ thuật số
Bitcoin thường được so sánh với vàng vì khả năng lưu trữ giá trị và tính khan hiếm. Trong khi vàng hạn chế về nguồn cung vật lý, Bitcoin áp dụng giới hạn cố địn
Có một lý do khiến mọi người gọi Bitcoin là kỹ thuật số. Mặc dù vàng và Bitcoin không hoàn toàn có cùng công dụng, nhưng cả hai thường được so sánh với vai trò là phương tiện lưu trữ giá trị. Nói một cách dễ hiểu, đó là góc nhìn coi nó như “một chiếc chứa đựng giá trị” để giá trị không bị sụp đổ mạnh mẽ theo thời gian.
Phương tiện lưu trữ giá trị là gì?
Phương tiện lưu trữ giá trị là công cụ chuyển sức mua của hôm nay sang ngày mai. Ví dụ, khi bạn đang có giá trị 1 triệu won, nếu một năm sau vẫn duy trì được sức mua tương tự thì có thể nói là bạn đã “lưu trữ giá trị”. Ngược lại, nếu cùng 1 triệu won đó một năm sau chỉ mua được rất ít thứ, chúng ta cảm thấy như “giá trị bị rò rỉ” trong quá trình đó.
Ở đây, nhiều người nghĩ đến lạm phát. Khi giá cả tăng lên, những thứ cùng một số tiền mua được sẽ giảm đi. Vì vậy sẽ đến giai đoạn cảm thấy thua thiệt khi chỉ cầm tiền mặt, và mọi người tự nhiên tìm đến những tài sản duy trì giá trị trong thời gian dài (bất động sản, cổ phiếu, vàng, Bitcoin v.v.). Việc Bitcoin nhận được sự chú ý cũng nên được hiểu trong ngữ cảnh này.
Sự khan hiếm của Bitcoin
Một trong những lý do lớn khiến vàng có giá trị là sự khan hiếm. Vàng không phải là tài nguyên xuất hiện vô tận từ lòng đất. Việc khai thác tốn kém và không dễ dàng tăng thêm. Do việc cung cấp khó tăng đột biến, nó đã được chấp nhận là tài sản duy trì giá trị trong suốt thời gian dài.
Bitcoin cũng được thiết kế có chủ đích để mô phỏng cấu trúc này. Điểm cốt lõi là “tổng lượng được cố định”. Bitcoin tồn tại giới hạn mức phát hành. Nói dễ hiểu, đây là tài sản được thiết kế để không ai có thể tùy ý tạo ra thêm Bitcoin đột ngột. Điểm này mang lại cho mọi người ấn tượng tương tự như vàng. Bởi trực giác cho rằng “nhu cầu tăng mà cung không tự ý tăng thì giá trị không bị pha loãng dễ dàng”.
Chi phí thu được thông qua khai thác
Vàng không chỉ khan hiếm mà việc “tốn tiền để đào” cũng rất quan trọng. Để có được vàng, phải thăm dò, đào, tinh chế và vận chuyển. Những quy trình này phát sinh chi phí, và chi phí này đóng vai trò như một “phanh” khiến cung vàng không thể tăng dễ dàng.
Bitcoin cũng trải qua quy trình gọi là “khai thác” tương tự. Ở đây, khai thác không phải là hành động đào đất, mà là cấu trúc máy tính thực hiện tính toán phức tạp để vận hành mạng lưới và đổi lấy việc phát hành Bitcoin mới. Quy trình này cũng tốn chi phí thực tế như tiền điện và chi phí thiết bị.
Điều này có nghĩa là gì? Nó có nghĩa là Bitcoin không phải là dạng chỉ cần nhấn nút là in ra, mà giống với cơ cấu sản xuất của vàng ở điểm là tài sản phải trả một mức chi phí nhất định để thu được. Mặc dù không thể đơn giản hóa rằng giá được quyết định bởi chi phí, nhưng cảm giác “cung không tăng miễn phí” tiếp cận nhiều người một cách tương tự như vàng.
Thời đại lạm phát và Bitcoin
Trong môi trường lạm phát, bạn cảm thấy giá trị của tiền bị bào mòn dần. Điểm quan trọng ở đây là cảm nhận chủ quan rằng “sức mua tôi vất vả kiếm được tự nhiên giảm đi theo thời gian”. Vì vậy, mọi người mong muốn “tài sản chống chịu tốt hơn tốc độ giá trị bị pha loãng”.
Lúc này, Bitcoin đưa ra một thông điệp mạnh mẽ. “Tài sản kỹ thuật số không thể tùy ý tăng cung.” Thông điệp này có thể nghe hấp dẫn với những người có sự bất an về lạm phát. Đặc biệt vàng đã đóng vai trò đó từ lâu, và Bitcoin có thể xem là một thử nghiệm thực hiện vai trò đó trong môi trường kỹ thuật số.
Đọc đến đây, câu hỏi “Vậy Bitcoin có an toàn như vàng không?” sẽ tự nhiên xuất hiện. Nói kết luận trước, vàng kỹ thuật số không có nghĩa là Bitcoin và vàng hoàn toàn giống nhau, mà là ẩn dụ cho việc có những tính chất cụ thể (sự khan hiếm, ràng buộc cung, kỳ vọng lưu trữ giá trị) tương đồng.
Vàng về mặt lịch sử đã được công nhận là phương tiện lưu trữ giá trị trong suốt thời gian dài và có xu hướng biến động tương đối thấp. Ngược lại, Bitcoin vẫn đang ở giai đoạn thị trường trưởng thành và biến động giá lớn. Tức là, ý tưởng là phương tiện lưu trữ giá trị thì dễ hiểu, nhưng nếu chấp nhận rằng giá luôn ổn định thì sẽ gặp rắc rối.
Kết luận
Lý do Bitcoin được so sánh với vàng chủ yếu có hai điểm. Thứ nhất, có sự khan hiếm với cung bị hạn chế. Thứ hai, tồn tại chi phí thu được qua quá trình khai thác khiến cung không tăng miễn phí. Và càng cảm nhận rõ sức mua tiền của mình giảm đi vì lạm phát, mọi người càng quan tâm đến những tài sản có tính chất này.
Góc nhìn dễ nhất để hiểu Bitcoin là xem đó là thử nghiệm lưu trữ giá trị có cung hạn chế xuất hiện trong thời đại kỹ thuật số. Cũng giống như vàng đã đóng vai trò đó suốt nhiều thế kỷ, Bitcoin có thể được xem là quá trình hình thành sự đồng thuận xã hội về việc liệu có thể hoàn thành tốt vai trò đó hay không.
