Wat is Bitcoin? Een overzicht van het eerste gedecentraliseerde activum

Bitcoin is de allereerste virtuele asset. Het werd geïntroduceerd via een whitepaper in 2008 en lanceerde officieel in januari 2009. De oprichter is alleen bekend onder het pseudoniem Satoshi Nakamoto.
Het werkt op blockchain-technologie die fungeert als een grootboek. In plaats van dat banken transacties verifiëren, doet een wereldwijd computernetwerk dit werk.
Het is niet in eigendom van een bepaald bedrijf of overheid. Het heeft decentralisatie, transparantie en kenmerken en kan een alternatief zijn voor het traditionele financiële systeem.

Wat is Bitcoin?

Je kunt Bitcoin zien als internetgeld. Het is de allereerste digitale valuta, geïntroduceerd in 2008 en een paar maanden later, in 2009, gelanceerd. Hiermee kun je zonder tussenpersoon direct geld naar iemand anders sturen.

Ter info: als we het over het netwerk of de technologie hebben, schrijven we met een hoofdletter 'B' als 'Bitcoin'. Als we over de munt zelf hebben, schrijven we met een kleine letter 'b' als 'bitcoin'. Het tickersymbool dat je op beurzen ziet, is BTC.

In tegenstelling tot dollars of euro's die door overheden worden uitgegeven en gecontroleerd en in je portemonnee zitten, is Bitcoin gedecentraliseerd. Dit betekent dat er geen enkele beheerder, bank of overheid is die het Bitcoin-netwerk runt. Het is een volledig P2P-systeem (peer-to-peer).

Waarom mensen Bitcoin waarderen? Omdat ze hun eigen geld direct kunnen bezitten en controleren. Je kunt op elk moment en vanaf elke plek geld sturen zonder afhankelijk te zijn van tussenpersonen. Bovendien is dit systeem immuun voor 'double-spending' aanvallen, wat betekent dat je niet kunt proberen een munt die je al hebt gebruikt opnieuw ergens anders uit te geven.

Hoe werkt Bitcoin?

Bitcoin is afhankelijk van een technologie die blockchain heet. Je kunt een blockchain zien als een digitaal notitieboek dat iedereen kan lezen, maar dat niemand kan wissen.

Elke transactie wordt vastgelegd in een 'blok' op het moment dat deze plaatsvindt. Dat blok wordt verbonden met het vorige blok en vormt zo een ketting (chain). Deze registratie wordt gekopieerd naar duizenden computers over de hele wereld (nodes).

Omdat zoveel computers een kopie van het notitieboek hebben, kan niemand vals spelen. Als iemand het grootboek probeert te manipuleren om zichzelf meer geld te geven, wijzen de andere computers dit af. Daarnaast kan iedereen de software van Bitcoin downloaden deelnemen aan het ecosysteem.

Decentralisatie: De Bitcoin-blockchain wordt onderhouden door een gedistribueerd computernetwerk, waardoor een centrale autoriteit geen controle heeft over het grootboek.
Onveranderlijkheid: Zodra een transactie aan de blockchain is toegevoegd, kan deze niet meer worden gewijzigd of verwijderd.
Beveiliging: Transacties zijn beveiligd met cryptografie. Het vereist veel bronnen en herhalend werk (een proces dat mining wordt genoemd en waarbij puzzels worden opgelost) om elk blok te verifiëren.

Voorbeeld van een BTC-transactie

Technisch gezien gebruikt Bitcoin geen bankrekeningen met een saldo. In plaats daarvan gebruikt het een systeem dat UTXO's heet (Unspent Transaction Outputs), waarmee afzonderlijke digitale munten in een wallet worden gevolgd. Maar om het begrijpelijk te maken, bekijken we het zoals een bankoverschrijving.

Stel dat Alice 1 BTC naar Bob wil sturen. De blockchain wordt bijgewerkt zodat Alice 1 BTC minder heeft en Bob 1 BTC meer. Dit is hetzelfde alsof Alice op een openbaar prikbord schrijft: "Ik heb 1 bitcoin aan Bob gegeven", zodat iedereen weet dat het geld is verplaatst.

Als Bob later dat geld aan Carol wil sturen, controleert het netwerk de administratie om te verifiëren of Bob het geld daadwerkelijk van Alice heeft ontvangen. Omdat de computers voortdurend met elkaar communiceren, blijft het grootboek van iedereen gesynchroniseerd.

Bitcoin mining

Mining is de manier waarop het netwerk de beveiliging handhaaft en ook de manier waarop nieuwe bitcoins in omloop komen. Wanneer je een transactie verzendt, verspreidt deze zich via het netwerk. Gebruikers die 'miners' heten, verzamelen vervolgens deze transacties en bundelen ze in een blok.

Om dit blok aan de blockchain toe te voegen, moeten miners een specifieke puzzel oplossen. De miner die de puzzel als eerste oplost, voegt het blok toe en ontvangt nieuwe bitcoins als beloning. Deze beloning is de enige manier waarop nieuwe bitcoins worden gecreëerd.

De hoeveelheid is echter beperkt. Er zullen nooit meer dan 21 miljoen bitcoins zijn. Zodra alle 21 miljoen zijn gemined (wat naar schatting rond 2140 zal zijn), ontvangen miners geen blokbeloning meer en worden ze alleen beloond met transactiekosten die door gebruikers worden betaald.

Proof of Work (PoW) en energieverbruik

Om de beveiliging en integriteit van de blockchain te behouden, gebruikt Bitcoin een consensusmechanisme dat Proof of Work (PoW) heet. Dit is een essentieel onderdeel van het hierboven beschreven miningproces.

PoW is een mechanisme dat samen met Bitcoin is ontwikkeld om dubbele uitgaven in een digitaal betalingssysteem te voorkomen. Veel andere virtuele assets gebruiken PoW om hun blockchain-netwerken te beveiligen.

De 'puzzel' die miners moeten oplossen, verwijst in feite naar PoW. Het is zo ontworpen dat het veel kost om een blok te genereren, maar weinig om de geldigheid ervan te verifiëren. Als iemand probeert te bedriegen met een ongeldig blok, wijst het netwerk dit direct af en kan de miner de kosten van het minen niet terugverdienen.

Omdat PoW veel rekenkracht vereist, verbruikt het veel stroom. Dit heeft geleid tot discussies over de milieu-impact van Bitcoin. In de afgelopen jaren is de mining-industrie echter sterk verschoven naar het gebruik van hernieuwbare energie of overtollige energie die anders zou worden verspild.

Waar wordt Bitcoin gebruikt?

Bitcoin wordt voornamelijk gebruikt als digitaal geld en als waardeopslag. Je kunt het gebruiken zoals traditioneel geld om goederen te kopen, zowel online als offline. Steeds meer bedrijven, van online winkels tot fysieke winkels, accepteren Bitcoin als betaalmiddel.

Het hoofd Bitcoin-netwerk (Laag 1) kan traag of duur zijn voor kleine betalingen, maar om deze beperkingen op te lossen zijn 'Laag 2'-oplossingen zoals het Lightning Network ontwikkeld.

Vanuit een investeringsperspectief kopen veel mensen BTC in de verwachting van waardestijging. De prijs van Bitcoin kan volatiel zijn, maar sommige beleggers zien het als een manier om hun portefeuille te diversifiëren en zich op de lange termijn te beschermen tegen inflatie.

Wie heeft Bitcoin gemaakt?

Bitcoin verscheen voor het eerst in oktober 2008, toen Satoshi Nakamoto een whitepaper publiceerde met de titel 'Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System'. Dit artikel introduceerde een nieuwe digitale valuta die werkt in een gedecentraliseerd systeem zonder afhankelijkheid van overheden of banksystemen.

In januari 2009 startte het Bitcoin-protocol officieel met het minen van het 'Genesis Block'. De eerste Bitcoin-transactie vond plaats tussen Satoshi Nakamoto en programmeur Hal Finney. Het was een transactie waarbij Nakamoto 10 bitcoins naar Finney stuurde.

Na deze eerste transactie begonnen meer mensen Bitcoin te ontdekken en deel te nemen aan het netwerk. Deze digitale valuta bewees dat het kon werken zonder centrale autoriteit of tussenpersonen en werd populair binnen kleine gemeenschappen van technologieliefhebbers.

'Bitcoin Pizza' is een andere belangrijke mijlpaal in de geschiedenis van Bitcoin en markeert het eerste geval waarin Bitcoin daadwerkelijk werd gebruikt als ruilmiddel voor een transactie. Op 22 mei 2010 schreef een programmeur genaamd Laszlo Hanyecz geschiedenis door twee pizza's te kopen voor 10.000 bitcoins. Deze transactie staat bekend als 'Bitcoin Pizza Day' en wordt elk jaar op 22 mei herdacht.

Wie is Satoshi Nakamoto?

De identiteit van Satoshi Nakamoto blijft een mysterie. Satoshi kan een individu zijn of een groep ontwikkelaars ergens ter wereld. Hoewel de naam Japans klinkt, geloven velen dat hij/zij afkomstig is uit een Engelstalig land vanwege het zeer hoog niveau van beheersing van de Engelse taal. Er zijn door de jaren heen veel theorieën en onderzoeken geweest, maar de echte identiteit van de oprichter is nooit onthuld.

Heeft Satoshi de blockchaintechnologie uitgevonden?

Bitcoin combineert verschillende bestaande technologieën die al lang bestaan, waaronder blockchaintechnologie. Het gebruik van onveranderlijke datastructuren gaat terug tot het begin van de jaren '90, toen Stuart Haber en W. Scott Stornetta een systeem voor tijdstempelnotatie van documenten voorstelden.

Bitcoin gebruikt ook Merkle Trees, een concept dat is ontwikkeld door Ralph Merkle. Net als bij de blockchains van vandaag de dag vertrouwden deze vroege systemen op cryptografie om gegevens te beschermen en vervalsing te voorkomen. Bitcoin was echter revolutionair omdat het deze technologieën combineerde om het probleem van dubbele uitgaven oploste, waar andere digitale betalingssystemen destijds mee worstelden.

Hoeveel Bitcoin is er?

Het protocol heeft de maximale voorraad Bitcoin vastgesteld op 21 miljoen. Per januari 2026 is daarvan meer dan 95% gemined, maar het produceren van de rest zal meer dan 100 jaar duren. Dit komt door een periodiek evenement dat de 'Bitcoin Halving' heet, waarbij de miningbeloning ongeveer elke vier jaar wordt gehalveerd.

Wat is de Bitcoin Halving?

De Bitcoin Halving verwijst naar een periodieke gebeurtenis waarbij de blokbeloning voor miners wordt gehalveerd. De volgende Bitcoin Halving wordt verwacht in 2028, ongeveer vier jaar na de vorige halving op 19 april 2024.

De Bitcoin Halving is cruciaal voor het economische model. Het zorgt ervoor dat munten met een constant tempo worden uitgegeven en verhoogt de moeilijkheidsgraad van mining in een voorspelbaar tempo. Deze gecontroleerde monetaire inflatie is een van de belangrijkste verschillen tussen Bitcoin en traditionele fiat valuta's die in principe oneindig kunnen worden aangeboden.

Is Bitcoin veilig?

Een van de belangrijkste risico's verbonden aan Bitcoin is de mogelijkheid van hacking en diefstal. Bijvoorbeeld: bij phishing gebruiken hackers sociale engineering om gebruikers te misleiden zodat ze inloggegevens of privésleutels prijsgeven. Als een hacker toegang krijgt tot het account of de crypto-wallet van een gebruiker, kan hij de bitcoins van het slachtoffer naar zijn eigen wallet overmaken.

Een andere manier waarop hackers bitcoins stelen, is via malware of ransomware-aanvallen. Een hacker kan de computer of het mobiele apparaat van een gebruiker infecteren met malware om toegang te krijgen tot de Bitcoin-wallet. In sommige gevallen wordt ransomware gebruikt om de bestanden van een gebruiker te versleutelen en wordt losgeld geëist in Bitcoin om de vergrendeling op te heffen.

Omdat Bitcoin-transacties onomkeerbaar zijn en niet door overheidsinstanties worden gegarandeerd, moeten gebruikers preventieve maatregelen nemen om hun Bitcoin-assets te beschermen. Dit omvat het gebruik van sterke wachtwoorden, tweefactorauthenticatie (2FA), en het gebruik van 'cold storage' of hardware wallets (apparaat waarbij sleutels offline worden bewaard) zodat hackers online geen toegang hebben tot uw geld. Het is ook belangrijk om Bitcoin-gerelateerde software alleen te downloaden van vertrouwde bronnen.

Een ander risico verbonden aan Bitcoin is prijsvolatiliteit. De waarde van Bitcoin kan in korte tijd aanzienlijk fluctueren, wat het tot een riskante investering kan maken voor mensen die niet voorbereid zijn op scherpe prijsstijgingen en -dalingen en potentiële verliezen. Historisch gezien neemt de volatiliteit echter de neiging af naarmate de asset volwassen wordt en de marktpliquiditeit toeneemt.

Conclusie

Bitcoin heeft een lange weg afgelegd vanaf zijn bescheiden begin en is uitgegroeid tot een wereldwijd erkende asset op basis van talloze use cases en groeiende institutionele adoptie. Of het nu gaat om dagelijkse transacties, kortetermijnhandel, investeringen voor de toekomst, of gewoon interesse in technologie, Bitcoin is het zeker waard om verder te onderzoeken.