Bitcoin als digitaal goud
Mensen vergelijken bitcoin vaak met goud vanwege de rol als waardeopslag. Beide activa zijn schaars en de aanvoer is kunstmatig beperkt, wat waardeverlies door
Er is een reden waarom mensen bitcoin 'digitaal goud' noemen. Goud en bitcoin hebben niet precies hetzelfde gebruik, maar ze worden vaak vergeleken vanwege hun rol als waarde-opslag. Simpel gezegd, de kijk is dat ze dienen als een 'vat' om waarde in te bewaren, zodat die waarde in de loop van de tijd niet in elkaar stort.
Wat is een waarde-opslag?
Een waarde-opslag is een hulpmiddel dat je koopkracht van vandaag naar morgen verplaatst. Als je bijvoorbeeld nu 1 miljoen aan waarde hebt en je kunt na een jaar een vergelijkbare koopkracht behouden, dan zeg je dat je 'waarde hebt opgeslagen'. Andersom, als diezelfde 1 miljoen na een jaar plotseling veel minder kan kopen, dan hebben we het gevoel dat er in dat proces 'waarde is weggelekt'.
Hierbij denken veel mensen aan inflatie. Als de prijzen stijgen, kun je met hetzelfde geld minder kopen. Er komen momenten waarop het gevoel dat je verlies lijdt met alleen contant geld sterker wordt, en dan zoeken mensen van nature naar activa die hun waarde lang vasthouden (vastgoed, aandelen, goud, bitcoin, enz.). De aandacht voor bitcoin is in deze context te begrijpen.
De schaarste van bitcoin
Een van de grote redenen waarom goud waarde heeft, is schaarste. Goud is geen oneindige bron die zomaar uit de grond komt. Het kost geld om het te delven en je kunt de voorraad niet eenvoudig uitbreiden. Omdat het aanbod plotseling explosief kan groeien, wordt het al lang geaccepteerd als een activum dat zijn waarde over lange tijd behoudt.
Bitcoin is bewust zo ontworpen dat het deze structuur nabootst. De kern is dat "de totale hoeveelheid vaststaat". Er is een limiet op de hoeveelheid bitcoin die kan worden uitgegeven. Simpel gezegd: het is een activum dat zo is ontworpen dat niemand zomaar besluit om plotseling meer bitcoin bij te maken. Dit punt geeft mensen een indruk die lijkt op goud. De intuïtie is: "als de vraag stijgt maar het aanbod kan niet naar believen groeien, dan wordt de waarde niet eenvoudig verwaterd."
De verwervingskosten van 'mining'
Dat goud schaars is, is niet het enige; het kost ook "geld om het te delven". Om goud te krijgen, moet je verkennen, graven, zuiveren en vervoeren. Deze processen brengen kosten met zich mee, en deze kosten fungeren als een 'rem' die ervoor zorgt dat het goudaanbod niet eenvoudig kan groeien.
Bitcoin doorloopt een vergelijkbaar proces: 'mining'. Hierbij betekent mining niet het graven in de grond, maar een structuur waarbij computers complexe berekeningen uitvoeren om het netwerk te laten draaien, en als tegenprestatie worden nieuwe bitcoins uitgegeven. Ook hier komen realistische kosten kijken, zoals elektriciteit en apparatuur.
Wat betekent dit? Bitcoin is geen vorm van geld dat je gewoon door op een knop te drukken bijdrukt; het is een activum dat je verkrijgt nadat je een bepaalde prijs hebt betaald. In die zin lijkt de productiestructuur op die van goud. Natuurlijk kun je niet vereenvoudigen dat de prijs door de kosten wordt bepaald, maar het gevoel dat "het aanbod niet gratis toeneemt", komt bij veel mensen op dezelfde manier over als bij goud.
Het tijdperk van inflatie en bitcoin
In een omgeving met inflatie heb je het gevoel dat de waarde van geld langzaam wordt afgeknabbeld. Een belangrijk punt hierbij is de beleving: "het lijkt alsof de koopkracht die ik hard heb verdiend, na verloop van tijd vanzelf afneemt." Daarom gaan mensen op zoek naar activa die het beter volhouden dan de snelheid waarmee de waarde verwaterd.
Op dat moment werpt bitcoin een krachtige boodschap in de strijd: "een digitaal activum waarvan het aanbod niet willekeurig kan worden vergroot." Deze boodschap kan aantrekkelijk klinken voor mensen die onzeker zijn over inflatie. In het bijzonder heeft goud die rol al lang vervuld, en bitcoin kan worden gezien als een experiment om die rol in een digitale omgeving te realiseren.
Als je tot hier leest, komt de vraag "is bitcoin dan net zo veilig als goud?" natuurlijk op. Conclusie vooraf: digitaal goud betekent niet dat goud en bitcoin precies hetzelfde zijn, maar een vergelijking dat specifieke eigenschappen (schaarste, aanbodbeperkingen, verwachting van waarde-opslag) op elkaar lijken.
Goud is historisch gezien al lange tijd erkend als waarde-opslag en neigt naar relatief lagere volatiliteit. Bitcoin daarentegen bevindt zich nog in een fase waarin de markt volwassen wordt en de prijsschommelingen groot zijn. Met andere woorden: het idee van een waarde-opslag is makkelijk te begrijpen, maar het is problematisch om aan te nemen dat de prijs altijd stabiel zal zijn.
Conclusie
Er zijn grofweg twee redenen waarom bitcoin met goud wordt vergeleken. Ten eerste: het heeft schaarste met een beperkt aanbod. Ten tweede: door het proces van mining zijn er verwervingskosten, waardoor het aanbod niet gratis toeneemt. En naarmate het gevoel groter wordt dat mijn koopkracht afneemt door inflatie, raken mensen geïnteresseerd in activa met deze eigenschappen.
De makkelijkste manier om bitcoin te begrijpen, is om het te zien als een experiment in waarde-opslag met een beperkt aanbod, verschenen in het digitale tijdperk. Zoals goud die rol eeuwenlang heeft vervuld, kunnen we bitcoin zien als een proces waarin maatschappelijke consensus wordt gevormd over de vraag of het die rol ook kan vervullen.
