Praktikal na Gabay sa Pagsasagawa ng Sariling Pananaliksik sa Crypto

Isang karaniwang marinig sa komunidad: "DYOR" o "Do Your Own Research." Ibig sabihin, ikaw mismo ang dapat mag-aral bago mag-invest. Mahalaga ito, pero minsan nakakalito kung saan magsisimula. Narito ang 5 hakbang ng paktikal na DYOR para makaiwas sa mga scam na mukhang totoo at makahanap ng tunay na mahalagang coin.

1. Whitepaper: "Bakit ba nila ito ginagawa?"

Ang whitepaper ay 'business plan' ng coin. Maaaring mukhang mahirap dahil puno ng teknikal na terminolohiya, pero sa totoo lang, may isang bagong lang dapat tingnan.

Maraming proyekto na naglalabas lang ng coin para mangalakal kahit hindi naman kailangan ang blockchain. Kailangan mong maintindihan kung ano ang mas maganda nito kumpara sa mga existing na serbisyo at bakit kailangan gamitin ang coin na ito.
Iwasan ang mga grupo na puro salita lang. Mas mahalaga ang may konkreto na teknikal na istruktura kaysa sa malalaking salita tulad ng "papag-isahin namin ang data ng buong mundo."

2. Team & Partners: "Huwag magtiwala sa boss na wala nang mukha."

Huwag mahulog sa magandang disenyo ng website. Sa huli, mga 'tao' pa rin ang gumagawa ng trabaho.

Mag-research sa LinkedIn o dating kasaysayan ng development team. Kung ang profile picture ay fake na gawa ng AI o malabo ang track record, dapat ka nang magduda.
May mga naglalagay lang ng logo ng "Google, Samsung" bilang partners. Kailangan mong 'cross-verify' kung totoo ang partnership sa balita o website ng kumpanya.

3. Tokenomics: "Sino ang may hawak ng supply?"

Sino ang may hawak ng ilang coin at kailan ito papasok sa market (lockup release) ay may malaking epekto sa presyo.

Kung ang development team o mga early investor ay may hawak ng 30-40% o higit pa ng total supply? May malaking panganib na sila'y bumaril ng supply sa market (dumping) at biglang bagsak ang presyo.
Posibleng dumagsa ang supply kapag tumaas na ang presyo ng coin mo. Dapat mong suriin ang 'vesting schedule' para malaman kung kailan ilalabas ang malaking supply.

4. Roadmap & Development Status: "Nagpapakita lang ba ng salita at nawala?"

Ang plano (roadmap) ay madrawing ginuhit ng sinuman. Ang mahalaga ay kung tinutupad nila ang pangako.

Pumunta sa 'GitHub,' kung saan nilalagay ang development code. Okay kahit hindi ka marunong bumasa ng code. Makikita mo kung may recent updates at gaano kadalas ito na-upload, kaya mo malaman kung nagtatrabaho ang team o tumakbo na.
Pasok sa Telegram o Discord room. Mas healthy ang proyekto kung active ang tanong at sagot tungkol sa teknikal o operasyon kaysa sa mga puro "kailan ba tataas ang presyo?"

5. Scam Detector: "Kung marinig mo ito, takbo at huwag lumingon"

Kahit gaano kaganda ang tingin, 99.9% scam ito kung may mga ganitong linya.

"N% na kita sigurado every month"? Walang "guaranteed return" sa mundo ng investing. Ito ay klasikong Ponzi scam.
"May bonus kung dadalhin mo ang kaibigan"? Kung mas focused sila sa multi-level marketing (referral) promos kaysa sa teknikal na kakayahan, malaki ang posibilidad na hindi ito sustainable na proyekto.

Pangwakas

Maaaring maabala at mahirap ang DYOR sa una. Pero hindi ba dapat mag-invest ka ng ganitong effort para protektahan ang iyong mahahalagang assets? Bago pindutin ang buy button dahil lang sa recommendation ng ibang tao, mag-invest ka ng 10 minuto lang suriin ang mga nabanggit sa itaas. Nakakatulong na ito para mapabuti ang kalidad ng iyong investing.